region rolniczy- zwarty obszar wyróżniający się specyficznymi cechami rolnictwa, zależnymi od warunków jego rozwoju, zarówno przyrodniczymi jak i nieprzyrodniczymi
regiony rolnicze świata:
*kraje europy zachodniej i północnej (Dania, holandia, francja, niemcy, WB, szwecja)- wysoka mechanizacja, duże nawożenie, wysokie plony i wydajny chów.
*region basenu morza śródziemnego (m.in. włochy grecja, portugalia, hiszpania, turcja, egipt)- ma struktore rozdrobniona, ekstensywny chów.
*postsocjalistyczne kraje europy śr i wschodniej (m.in. rosja, ukraina, białoruś, węgry, czechy) – przewaga gospodarst państwowych i spółdzielczych, gospodarstwa indywidualne nastawione na gospodarke towarowa, są modernizowane.
*krajów Azj śr (kazachstan, uzbekistan, turkmenistan, kirgistan)- gospodarstwa państwowe i spółdzielcze. Sztuczne nawadnianie, najczęsciej uprawa bawełny i herbaty.
*kraje azji wschodniej i południowo- wschodniej (m.in. chiny, malezja, korea, japonia, wietnam) – drobne gosp prywatne, w chinach spółdzielcze o niskiej towarowosci, głównie praca ręczna
*kraje azji poludniowej (indie, bangladesz, pakistan)- małowydajne, rozdrobnione gosp rolne, głównie praca ręczna, dzierżawa gospodarstw
*kraje azji południowo- zachodniej i afryki północnej (irak, iran, arabia saudyjska, kraje strefy sahelu) sztuczne nawadnianie, drobne gosp rolne, pasterstwo koczonicze, mało wydajny chow *kraje czarnej afryki (obszar na poludnie od strefy sahelu) zacofane rolnictwo, gospodarka miskotowarowa i małowydajna, prymitywne techniki i niskie nakłady pracy
*usa i kanada – nowoczesne towarowe , wielkie powirzchnie gosp, rozwiniety chow
*australia i nowa zelandia- towarowy ale ekstensywny charakter rolnictwa
*kraje ameryki łacińskiej- monokultury roślin i uzywek przeznaczonych na eksport, ekstensywne rolnictwo obszarnicze oraz drobne gosp chłopskie.
Agroklimat- klimat badany z pkt widzenia wpływu na rozwój i plony roślin uprawnych
Chów zwierząt- zapewnienie odpowiednich warunków do rozwoju i utrzymania wysokiej produkcji zwierzęcej. Głównie służy do produkcji mleka i mięsa, ale także dostarcza wełny, jedwabiu, pierza, skóry, kości oraz dużych ilości nawozów naturalnych.
Dzierżawa- nie sprzyja rolnictwu w krajach słabo rozwiniętych ponieważ dzierżawcy muszą przekazywać znaczną część dochodów właścicielowi przez co nie mogą zgromadzić pieniędzy na unowocześnienie gospodarstwa, w efekcie porzucają role i migrują
Farma- zazwyczaj duże gospodarstwo rolne, zmechanizowane i specjalizujące się w uprawie wybranych roślin lub chowie wybranych zwierząt. Z reguły zatrudnia najemną siłe roboczą (w krajach anglosaskich ale również w Europie zachodniej i USA)
Formy własnosci użytkow rolnych w polce: *gospodarstwa indywidualne *własnosci skarbu pastwa *spółdzielnie rolnicze bedące wspolna własnościa rolników (rolnicze spółdzielnie produkcyjne i spółdzielnie kółek rolniczych)
Głód- długotrwały brak dostatecznej ilości pożywienia, wywołuje zmiany fizjologiczne i może prowadzic do śmierci
Główne składniki odżywcze: *białka (jaja, mleko, ser, mięso, ryby) *cukry (cukier, mód, słodkie owoce, mleko) *tłuszcze (zwierzęce: mleko, mięso, ser, masło, ryby| roślinne: soja, len, rzepak) *włókno/błonnik (owoce, warzywa, rośliny strączkowe)
Grunty orne- obszary ziemi zajęte pod uprawę roślin jednorocznych lub wieloletnich
Hodowla- ogół zabiegów zmierzających do ulepszenia istniejących lub stworzenia nowych ras zwierząt i gatunków roślin drogą doboru sztucznego, krzyżowania ras i doświadczeń genetycznych.
co się hoduje w polsce: *bydło (podlaskie, malopolskie, wielkopolskie) *świnie (wielkopolskie, kujawsko- pomorskie)
Komasacja- scalanie gruntów, likwidacja rozproszenia parcel należących do jednego gospodarstwa przez zbiorową ich wymianę. W rezultacie powstaje mniejsza liczba parcel, ale o większej powierzchni, co ułatwia mechanizację rolnictwa.
Łąki- wykorzystywane do zbioru siana
Łowiectwo- gospodarowanie wolno żyjącymi zwierzętami łownymi, w tym ich hodowlą i ochroną,utrzymanie określonej ich liczby w środowisku przyrodniczym
Melioracje rolne- trwałe polepszenie jakości gleby, poprzez regulację warunków wodnych, stosowanie zabiegów przeciwdziałąjacych erozji i trwałe użyźnienie
Monokultura- uprawa tych samych roślin, prowadzi do wyjałowienia gleb i konieczności zmiany sposobu użytkowania ziemi
Nawadnianie- uzupełnianie zasobów wody w glebie i zapewnienie przy tym właściwych warunków wegetacji roślin
niedożywienie- odczuwanie stałego niedoboru niektórych składników pokarmowych (azja i afryka)
Obszary wyżywienia ludności: *obfite (kraje wysoko i średnio rozwiniete w tym polska) *skromne (brazylia, chiny, indonezja, kolumbia, tajlandia) *niedostateczne (indie, kenia, etiopia, boliwia, angola)
Odłogi- ziemie wyłączone z użytkowania rolnego na jakiś czas
Okres wegetacyjny- okres, w którym roślinność może się rozwijać ze względu na dostateczną ilość wilgoci i ciepła. Wyznacza go: *dostateczna ilość opadów *odpowiednio wysoka temp (w polsce śr dobowa temp powyżej 5)|| w polsce 6-7 miesiecy
Państwowa forma własności ziemi- niska opłacalność w porównaniu z sektorem prywatnym (kraje Europy środkowej i wschodniej >> obecnie odbywa się w nich prywatyzacja rolnictwa)
Pasterstwo- stadny chów zwierzat gospodarskich na pastwiskach naturalnych lub sztucznych.
Pasterstwo koczownicze- pasterstwo w którym po wyczerpaniu się zapasów paszy lub wody na jednym terenie pasterze przepędzaja stada na inne pastwiska np. wiosenne wypędzanie owiec na hale
Pastwiska- tereny przeznaczone na wypas zwierząt hodowlanych
Plantacja- uprawa roślin wieloletnich stanowiących przedmiot handlu światowego. W szerszym znaczeniu oznacza uprawę roślin przemysłowych, zwłaszcza przeznaczonych na zbiór materiału siewnego.
Plon- masa roślin zebrana z jednostki powierzchni, odnosząca się do czesci użytkowych roślin czyli takich które są wykorzystywane w celach spożywczych, przemysłowych lub paszowych.
Produkcja konsumpcyjna- przeznaczona wyłącznie na potrzeby gospodarstwa i utrzymujacych się z niego osob
Produkcja towarowa- produkcja rolna przeznaczona na sprzedaż
Przydatność rolnicza terenu zależy od czynników agroklimatu: *dł okresu bez przymrozków *dł okresu wegetacyjnego *ilość i rozkład opadów w okresie wegetacyjnym
Rolnictwo- sianie, sadzenie, pielęgnowanie roślin, wykorzystujac do tego naturalną żyzność gleby oraz chów i hodowla zwierząt. Pierwszym regionem rolniczym był obszar Żyznego Półksiężyca (od niziny mezopotamii po wschodnie wybrzeża Morza Śródziemnego)
Rolnictwo ekstensywne – system produkcji rolniczej w gospodarstwach rezygnujących z nawozów mineralnych i pestycydów. Uzyskiwane wyniki produkcyjne są z reguły niskie. Rolnictwo ekstensywne dominuje w krajach o niskim poziomie technologicznym i nierozwiniętej gospodarce. Zwiększanie plonów odbywa się poprzez zmianę uprawianej powierzchni. Jest to system, w którym plony uzyskuje się jak najmniejszym nakładem kosztów. (Afganistan, Pakistan, Wielkie Równiny, Pampa, strefa międzyzwrotnikowa w Afryce)
Rolnictwo intensywne – system produkcji rolniczej ukierunkowany na maksymalny zysk osiągany w warunkach dużego nakładu pracy i środków finansowych. Charakteryzuje je powszechne zastosowanie wysoko wydajnych maszyn, technik uprawy i hodowli, nawozów mineralnych i środków ochrony roślin. Rolnictwo intensywne występuje przede wszystkim w krajach wysoko rozwiniętych.
Rośliny uprawne: *używki np. kawa, herbata *rośliny przemysłowe: oleiste, włókniste, cukrodajne i kałczuk *rośliny zywieniowe (alimentacyjne): zboża, rośliny strączkowe, warzywa i owoce, rośliny korzeniowe i bulwiaste *rośliny pastewne: motylkowe, korzeniowe, trawy i zioła
co się uprawia w polsce: *pszenica (zachodnio- pomorskie, dolnośląskie, opolskie) *żyto (łódzkie, mazowieckie) *ziemniory (podkarpackie, małopolskie, świętokrzyskie, łódzkie) *buroki (kujawsko- pomorskie, dolnośląskie, opolskie)
Rybactwo- dział gospodarki obejmujący chów i chodowle organizmow wodnych oraz ich planowe odławianie z naturalnych lub sztucznych zbiornikow wodnych.
Rybołówstwo- odłow ryb i innych organizmów wodnych w celach spożywczych i przemysłowych.
Własność prywatna- sprzyja rozwojowi rolnictwa bo właściciele są zainteresowani jak najlepszymi wynikami (najbardziej rozpowszechniona w Europie, Ameryce, Australii, Nowej Zelandii i Japonii)
Zbiór- całkowita masa roślin zebrana z określonego obszaru np. z gospodarstwa, gminy, kraju.
Zagrożenia cywilizacyjne: bezdomność, bezrobocie, ubóstwo, alkoholizm, przestępczość, narkomania
Normy spoleczne - zasady akceptowane przez wiekszosc społeczeństwa i określające jakie zachowania są akceptowane, a jakie nie. Ułatwiają interakcje międzyludzkie.
formalne-zasady są sformułowane, ich przestrzeganie jest nadzorowane przez system formalnej kontroli społecznej
nieformalne-obowiązują niepisane normy, przestrzeganie regulowane przez system nieformalnej kontroli społecznej
zwyczajowe-nawyki charakterystyczne dla społeczeństwa, nieprzestrzeganie powoduje reakcje otoczenia
prawne – zasady zachowania się oparte na przepisach. Są ustanowione lub uznane za obowiązujące przez państwo. Ich nieprzestrzeganie jest sankcjonowane przez instytucje państwowe
religijne – obowiązują wszystkich członków danej zbiorowości, mają one ograniczony zasięg i dotyczą tylko osób danego wyznania
obyczajowe-zasady dotyczace wzorca zachowania się w danej sytuacji (obyczaje świąteczne)
moralne-normy wynikające z ustalenia przez jednostkę lub grupę co dobre, a co złe
Organizacja społeczna- każda grupa wyodrębniona z ogółu społeczeństwa, posiadająca strukturę wewnętrzną i cel który zamierza osiągnąć. Organizacje są tworzone w sposób oddolny (ludzie jednoczą się dla osiągnięcia celu, potem wybierają przywódców) bądź odgórny(org założona jest przez osoby które zostają przywódcami, a potem dokonują naboru).
Formalne - charakteryzują się określonymi procedurami postępowania w dążeniu do celu oraz określonymi relacjami między ich członkami.
Nieformalne - nie posiadają określonych procedur postępowania.
Instytucja społeczna grupa osób, które wykonują zadania powierzone im przez jej członków jak np. samorząd szkolny. Posiadają cel zwany zasadą naczelną, personel, normy, określone środki materialne i funkcje.
Podział instytucji
polityczne – wiążą się ze zdobywaniem, wykonywaniem i utrzymywaniem władzy
religijne – organizujące stosunek człowieka do sił transcendentalnych
ekonomiczne – zajmują się produkcją i podziałem dóbr, usługami, obiegiem pieniądza
wychowawcze i kulturalne – przekazywanie dziedzictwa kulturowego
socjalne – opiekuńczo wspomagające
Konflikt społeczny- proces zachodzący między jednostkami, grupami, klasami, narodami, państwami czy organizacjami wynikający ze sprzeczności ich interesów, celów intencji, poglądów, zamiarów, obowiązków.
Rodzaje konfliktów:
bezpośredni (rozgrywa się miedzy zaangażowanymi stronami bez pośrednictwa osób trzecich)
pośredni (występuje między zaangażowanymi stronami przy pośrednictwie osób trzecich)
molekularny (składa się na niego szereg różnych konfliktów)
elementarny (występuje pojedynczo)
jawny (polega na manifestowaniu problemu, co ułatwia jego rozwiązanie)
ukryty (ma charakter nieświadomy)
ideologiczny (wynika ze sprzeczności w sferze wartości, norm i ideologii)
klasowy (ma źródło w sprzecznościach interesów klas społecznych w sferze ekonomicznej)
kulturowy (jego przyczyną są sprzeczności wyznawanych wartości i norm między przedstawicielami różnych kultur)
pokoleniowy (zachodzi między rodzicami i dziećmi)
Autorytaryzm
Portugalia - 1970-smierc długoletniego przywódcy Antónia Salazara; nasilajaca się wojna w koloniach => osłabienie dyscypliny w armii. Zamach stanu – 1974-bez przemocy (czerwone goździki). W rezultacie ustanowienie demokracji i konstytucji.
Hiszpania – po 40 latach wladze oddaje gen Francisco Franco krolowi Juanowi Carlosowi, referendum w 1976 zatwierdza zmiany polityczne co prowadzi do spadku napiec politycznych, zalegalizowanie partii i start demokracji.
obywatelskie nieposłuszeństwo
jest to swiadome dzialanie, zakładające zlamanie prawa przez obywateli. Ten akt ma doprowadzic do zmiany niespr decyzji wladz bądź zlego prawa. (forma- pokojowe dzialanie, manifestacja, demonstracja, petycja, pochod)może być podejmowane w imie wyższych wart, tj. walka o niepodległość, suwerenność, prawa człowieka.
Przedstawiciele-Mahatma Gandhi-sformulowal zasade sila prawdy, polega na dazeniu do celu bez przemocy. Działał w Indiach.
Martin Luter King-rownouprawnienie murzynow, zaczal bojkotem autobusow w Montgomery, skończył marszem na Waszyngton w celu uzyskania pelni praw.
Rozwoj oswiaty po II WŚ
Mocny rozwoj szkol, likwidacja analfabetyzmu wśród dorosłych, kończenie szkol, możliwość awansu społecznego. Szczególne znaczenie dla ludności wiejskiej. Reforma oswiatowa była nakierowana na industrializm, wiec ograniczono rozwoj humanistyczny na rzecz technicznego. Wykształcenie przestalo dawac awans społeczny, wiec panstwo obawialo się powst opozycji inteligencji i probowali rteformowac oświatę(10 letnie srednie szkoly ogólnokształcące)
Struktura spol po 1985
Stary podzial:
Klasa robotnicza (najliczniejsza) – pozbawiona uprzywilejowanej pozycji, podst bezpieczeństwa socjalnego.
Klasa chlopska- trudna sytuacja z powodu malej wydajności i zacofania, rozdrobnione pl rolnictwo nie wytrzymuje konkurencji z UE, miasta nie wytrzymaja takiego napływu sily roboczej.
Inteligencja-pracownicy najemni, zatrudnieni w sektorze państwowym lub sferze prywatnej.
Nowy podzial
Klasa wyzsza- właściciele, dyrektorzy wlkich przedsiębiorstw, wszyscy wszyscy rzadu, artyści doradcy prawni etc.
Klasa srednia- drobni i sredni właściciele firm, inteligencja z wyższym wykszt, pracownicy dużych przedsiębiorstw,
Klasa nizsza-rolnicy indywidualni, pracownikow mych przedsiębiorstw,
Underclass-na zasilkach, niewlka pomoc org charyt,
skomentuj (0)
Etapy rozwoju spol:
a)powst rodziny
b)gmina wiejska
c)panstwo
myśliciele którzy popierali teorie Arystotelesa ze rozwoj spol dazyl do panstwa-jean jacques rousseau,immanuel kant, hannah arendt.
Likwidacja autorytaryzmu
W miare tworzenia się instytucji polecz. Obywatelskiego ludzie buntowali się przeciwko autorytyzmowi poprzez powst (robotnikow 1953 w Niemczech, wegry 1956, praska wiosna 1968, wystapienia na wybrzeżu pl 1970)
Istotna role w formowaniu spol w pl odegral kocio. Org on dzialanosc charytatywna, kulturalna i oswiatowa.
Komitety helsińskie- zbieraly info o przestrzeganiu praw człowieka.
Dzialania opozycyjne:
Nowelizacja konstytucji-1976
Wystapienie robotnikow Ursusa i radomia w 1976
Komitet obrony robotnikow- wspieral represjonowanych robotnikow
Kolejne org powst w pl
Ruch obrony praw człowieka i obywatela
Wolne związki zawodowe
Konfederacja pl niepodleglej
Pl porozumienie niepodległościowe
Solidarność (powst w 1980)- duza działalność w tzw podziemiu(pomoc internowanym, manifestacje, strajki, org zycia kulturalnego.
Brak efektow reformacji i bunty doprowadzily wladze do ustępstw i zorg obrad okrągłego stolu zakończonych wyborami w 1989.
Autorytaryzm
Portugalia - 1970-smierc długoletniego przywódcy Antónia Salazara; nasilajaca się wojna w koloniach => osłabienie dyscypliny w armii. Zamach stanu – 1974-bez przemocy (czerwone goździki). W rezultacie ustanowienie demokracji i konstytucji.
Hiszpania – po 40 latach wladze oddaje gen Francisco Franco krolowi Juanowi Carlosowi, referendum w 1976 zatwierdza zmiany polityczne co prowadzi do spadku napiec politycznych, zalegalizowanie partii i start demokracji.
Grecja – rzady junty wojskowej. 1974- proba opanowania Cypru konczy się międzynarodowym kryzysem. Zaniepokojona turcja dokonuje inwazji na wyspe, grozba rozpadu NATO. Kompromitacja wojska i odstapnienie od władzy, wprowadzenie demokracji.
Cechy wspolczensego spol obywatelsk.
-narod(obywatele sprawuja najwyzsza w panstwie
-proces tworzenia prawa uwzglednia interesy obywateli
-wladze działają w granicach i na podst obowiązującego prawa
-prawny system ochrony praw i wolności obywatelskich
-prawna gwarancja tworzenia org
-wladza jest caly czas kontrolowana
obywatelskie nieposłuszeństwo
jest to swiadome dzialanie, zakładające zlamanie prawa przez obywateli. Ten akt ma doprowadzic do zmiany niespr decyzji wladz bądź zlego prawa. (forma- pokojowe dzialanie, manifestacja, demonstracja, petycja, pochod)może być podejmowane w imie wyższych wart, tj. walka o niepodległość, suwerenność, prawa człowieka.
Przedstawiciele-Mahatma Gandhi-sformulowal zasade sila prawdy, polega na dazeniu do celu bez przemocy. Działał w Indiach.
Martin Luter King-rownouprawnienie murzynow, zaczal bojkotem autobusow w Montgomery, skończył marszem na Waszyngton w celu uzyskania pelni praw.
Przemiany demograficzne w 2 pol XX w.
Po wojnie był duzy przyrost naturalny (największy w latach 1950-1956,)pozniej spadal. Zwiększyła się srednia długość zycia. Zmniejsza się gr przedprodukcyjna (młodzież) a zwieksza produkcyjna lub poprodukcyjna(pracujący, emeryci)
Rozwoj oswiaty po II WŚ
Mocny rozwoj szkol, likwidacja analfabetyzmu wśród dorosłych, kończenie szkol, możliwość awansu społecznego. Szczególne znaczenie dla ludności wiejskiej. Reforma oswiatowa była nakierowana na industrializm, wiec ograniczono rozwoj humanistyczny na rzecz technicznego. Wykształcenie przestalo dawac awans społeczny, wiec panstwo obawialo się powst opozycji inteligencji i probowali rteformowac oświatę(10 letnie srednie szkoly ogólnokształcące)
Struktura spol po 1985
Stary podzial:
Klasa robotnicza (najliczniejsza) – pozbawiona uprzywilejowanej pozycji, podst bezpieczeństwa socjalnego.
Klasa chlopska- trudna sytuacja z powodu malej wydajności i zacofania, rozdrobnione pl rolnictwo nie wytrzymuje konkurencji z UE, miasta nie wytrzymaja takiego napływu sily roboczej.
Inteligencja-pracownicy najemni, zatrudnieni w sektorze państwowym lub sferze prywatnej.
Nowy podzial
Klasa wyzsza- właściciele, dyrektorzy wlkich przedsiębiorstw, wszyscy wszyscy rzadu, artyści doradcy prawni etc.
Klasa srednia- drobni i sredni właściciele firm, inteligencja z wyższym wykszt, pracownicy dużych przedsiębiorstw,
Klasa nizsza-rolnicy indywidualni, pracownikow mych przedsiębiorstw,
Underclass-na zasilkach, niewlka pomoc org charyt,
skomentuj (0)
Zagrożenia cywilizacyjne: bezdomność, bezrobocie, ubóstwo, alkoholizm, przestępczość, narkomania
Normy spoleczne - zasady akceptowane przez wiekszosc społeczeństwa i określające jakie zachowania są akceptowane, a jakie nie. Ułatwiają interakcje międzyludzkie.
formalne-zasady są sformułowane, ich przestrzeganie jest nadzorowane przez system formalnej kontroli społecznej
nieformalne-obowiązują niepisane normy, przestrzeganie regulowane przez system nieformalnej kontroli społecznej
zwyczajowe-nawyki charakterystyczne dla społeczeństwa, nieprzestrzeganie powoduje reakcje otoczenia
prawne – zasady zachowania się oparte na przepisach. Są ustanowione lub uznane za obowiązujące przez państwo. Ich nieprzestrzeganie jest sankcjonowane przez instytucje państwowe
religijne – obowiązują wszystkich członków danej zbiorowości, mają one ograniczony zasięg i dotyczą tylko osób danego wyznania
obyczajowe-zasady dotyczace wzorca zachowania się w danej sytuacji (obyczaje świąteczne)
moralne-normy wynikające z ustalenia przez jednostkę lub grupę co dobre, a co złe
Wartości spoleczne-przekonania uznawane w zbiorowościach i dotyczące norm zachowania społecznego oraz hierarchii wartości.
Ład społeczny - stan funkcjonowania i przebiegu zachowań jednostek zapowiadający istnienie, trwanie i rozwój zbiorowości jako całości. Opiera się na współpracy i konsensusie. Stan równowagi społecznej
Moralność społeczna- system norm, ocen i zasad od których zależą zachowania i działania jednostki (moralność prywatna), grupy (moralność grupowa) lub większości społeczeństwa (moralność społeczna)
Świadomość społeczna- wzajemnie powiązana całość życia duchowego, poglądów wartości, idei, postaw i przekonań charakterystycznych dla zbiorowości, grupy społecznej czy społeczeństwa w całości.
Organizacja społeczna- każda grupa wyodrębniona z ogółu społeczeństwa, posiadająca strukturę wewnętrzną i cel który zamierza osiągnąć. Organizacje są tworzone w sposób oddolny (ludzie jednoczą się dla osiągnięcia celu, potem wybierają przywódców) bądź odgórny(org założona jest przez osoby które zostają przywódcami, a potem dokonują naboru).
Formalne - charakteryzują się określonymi procedurami postępowania w dążeniu do celu oraz określonymi relacjami między ich członkami.
Nieformalne - nie posiadają określonych procedur postępowania.
Instytucja społeczna grupa osób, które wykonują zadania powierzone im przez jej członków jak np. samorząd szkolny. Posiadają cel zwany zasadą naczelną, personel, normy, określone środki materialne i funkcje.
Podział instytucji
polityczne – wiążą się ze zdobywaniem, wykonywaniem i utrzymywaniem władzy
religijne – organizujące stosunek człowieka do sił transcendentalnych
ekonomiczne – zajmują się produkcją i podziałem dóbr, usługami, obiegiem pieniądza
wychowawcze i kulturalne – przekazywanie dziedzictwa kulturowego
socjalne – opiekuńczo wspomagające
Konflikt społeczny- proces zachodzący między jednostkami, grupami, klasami, narodami, państwami czy organizacjami wynikający ze sprzeczności ich interesów, celów intencji, poglądów, zamiarów, obowiązków.
Rodzaje konfliktów:
bezpośredni (rozgrywa się miedzy zaangażowanymi stronami bez pośrednictwa osób trzecich)
pośredni (występuje między zaangażowanymi stronami przy pośrednictwie osób trzecich)
molekularny (składa się na niego szereg różnych konfliktów)
elementarny (występuje pojedynczo)
jawny (polega na manifestowaniu problemu, co ułatwia jego rozwiązanie)
ukryty (ma charakter nieświadomy)
ideologiczny (wynika ze sprzeczności w sferze wartości, norm i ideologii)
klasowy (ma źródło w sprzecznościach interesów klas społecznych w sferze ekonomicznej)
kulturowy (jego przyczyną są sprzeczności wyznawanych wartości i norm między przedstawicielami różnych kultur)
pokoleniowy (zachodzi między rodzicami i dziećmi)
Rozwiązywanie konfliktów społecznych:
negocjacje (rozmowy dobrowolnie podjęte przez strony konfliktu)
mediacje (zwrócenie się stron konfliktu do osoby trzeciej, aby pośredniczyła w rozmowach między nimi)
arbitraż (zwrócenie się stron konfliktu do osoby trzeciej aby rozstrzygnęła sporny problem, jednoczenie strony zobowiązują się do przestrzegania ustaleń arbitra)
sąd (oddanie sprawy do sądu, gdy strony lub strona nie wyrażają zgody na podjęcie mediacji lub negocjacji)
głosowanie (poddanie przedmiotu konfliktu pod ocenę społeczną)
Etyka- ogół zasad moralnych i norm postępowania przyjętych w danym środowisku. Etykę życia społecznego określają przede wszystkim systemy wartości i normy moralne oraz odniesienia do idei sprawiedliwości społecznej
Zasada każdemu to samo oznacza ze wszyscy powinni być traktowani jednakowo. Ta reguła jest jednak utopijna i demoralizująca. W momencie jej akceptacji pojawiają się postawy roszczeniowe i dążenie do likwidacji wszystkich różnic społecznych
Zasada według jego zasług - na pierwszym miejscu stawia się wysiłek a nie efekt. Pojawia się problem oceny zasług, stosowanie tej zasady może powodować konflikty społeczne
Zasada każdemu według jego dzieł- wszyscy powinni być traktowani proporcjonalnie do efektów swojej działalności. jej stosowanie przyczyniło się do rozwoju najbogatszych społeczeństw współczesnego świata. Jej krytycy wskazują że nie uwzględnia ona biologicznych możliwości poszczególnych osób
Zasada każdemu według jego potrzeb polega na tym, że każdy powinien mieć zaspokojone swoje potrzeby. Trudno je jednak dokładnie określić, dlatego bierze się najczęściej pod uwagę tzw. Minimum socjalne. Zasada ta powoduje rozwój postaw demagogicznych i roszczeniowych. Jednak całkowite jej odrzucenie byłoby niehumanitarne.
Zasada według jego pozycji oznacza, że wszyscy ludzie należący do konkretnego stanu mają określone przywileje. Zasada ta wywodzi się z hierarchicznego modelu społeczeństwa w którym o traktowaniu ludzi decyduje ich przynależność do określonej grupy. Współcześnie reguła ta ma charakter biurokratyczny gdyż wysokość wynagrodzenia zależy wyłącznie od miejsca zajmowanego w hierarchii a nie od rzeczywistego wkładu pracy.
Przemiany miały charakter ewolucyjny, doprowadziły do szybkiego wprowadzenia ustroju demokratycznego oraz gospodarki rynkowej. Rozpoczęły sie tez przemiany w strukturze i świadomości społecznej. Grupy pozostałe po starych systemie: klasa robotnicza (najliczniejsza, grupa straciła podstawy bezpieczeństwa socjalnego, byla masowo zwalniana i zmuszana do zmiany kwalifikacji zawodowych)
klasa chłopska( znalazła sie w trudnej sytuacji z powodu małej wydajności i zacofania technicznego rolnictwa)
inteligencja: (uległa podziałowi na grupe pracowników najemnych zatrudnionych w sektorze państwowym, oraz pracujących w sferze prywatnej.
Nowo powstałe struktury społeczne:
klasa wyższa (właściciele, dyrektorzy przedsiębiorstw, klasa polityczna, elity tj. artyści, eksperci, doradcy)
klasa średnia( średni i drobni właściciele prywatnych firm, część inteligencji i wykwalifikowani robotnicy)
klasa niższa (rolnicy, niewykwalifikowani robotnicy, bezrobotni,
under class(grupa nie potrafiąca dostosować się do nowej rzeczywistości
skomentuj (0)